Weetjes over vliegen (2)

Geen paniek
Mensen die last hebben van vliegangst, vinden turbulentie verschrikkelijk. Passagiers zonder vliegangst zijn er trouwens ook niet dol op. Een geruststelling: er is nog nooit een vliegtuig neergestort door turbulentie. Dus riemen vast. Adem in, adem uit, dan is het zo weer voorbij.
Opgesloten
Je hoort wel eens van die wilde verhalen, van mensen die in het vliegtuig naar het toilet gaan en er niet meer uitkunnen. Van deze lijst met weetjes over vliegen is dit de meest geruststellende. Je kunt jezelf niet opsluiten op het toilet van het vliegtuig. Mocht er iets gebeuren, krijg je het slot onverhoopt niet meer open? De crew heeft een (geheime) manier om de deur aan de buitenzijde te openen, wanneer dit nodig mocht zijn.
Vroege vogel
Mocht je last hebben van vliegangst, dan adviseren experts een vlucht in de ochtend te nemen. ’s Morgens zijn de weersomstandigheden het meest ideaal, wat de kans op bijvoorbeeld turbulentie vermindert. Bijkomend voordeel: als vroege vogel betaal je doorgaans minder voor je ticket, heb je minder kans op vertraging en is het rustig(er) op de luchthaven.
Tip: Kies je inderdaad voor een vroege vlucht? Boek dan een kamer nabij de luchthaven. Hotel citizenM Schiphol Airport bij Schiphol is populair en ontvangt van onze reviewers een 8,8. Vertrek je vanaf Eindhoven Airport, dan is het Hotel Tulip Inn Eindhoven Airport een aanrader. Is Rotterdam The Hague Airport jouw vliegveld? Een kamer in het Hotel Best Western Plus Rotterdam Airport is dan een goed idee.
Vies
Urenlang je plas ophouden omdat je denkt dat het toilet aan boord vies is. Think again. Niet het toilet is de smerigste plek in het vliegtuig, maar het tafeltje voor je. Mircobiologen zochten het uit en vonden er niet minder dan 3.000 verschillende bacteriën op. Misschien toch even wat glorixdoekjes in je handbagage steken, zodat je van een schone tafel kunt eten tijdens je vliegreis. Oh, de op twee na smerigste plek is de stoelzak. Het is maar dat je het weet.

(bron: Zoover/Eva)

1+

Weetjes over vliegen (1)

Schroefje los
Dit vond ik tussen alle weetjes over vliegen misschien wel de raarste. Er bestaan – serieus – richtlijnen hoeveel schroeven een toestel mag missen en toch nog de lucht in mag gaan. Er zijn verhalen bekend dat er vliegtuigen landen waarvan in de vleugel minimaal vijf schroeven ontbraken.
Slechte adem
Misschien wist je al wel dat je tijdens het vliegen genoeg moet drinken om uitdroging te voorkomen. Wanneer je namelijk te weinig vocht tot je neemt, droogt je mond uit, met een slechte adem tot gevolg. Niet zo prettig voor de passagier op de stoel naast je.
Jantje lacht, Jantje huilt
Misschien heb je het zelf niet eens door, maar tijdens een vlucht schijn je emotioneler te zijn dan op de grond. Geef eens eerlijk toe: heb je niet al eens je tranen de vrije loop gelaten, wanneer je een film in het vliegtuig kijkt? Ik beken. Ik huilde tranen met tuiten bij het laatste deel van de Hunger Games. Iets wat ik thuis écht niet zou doen.

(bron: Zoover Blog/Eva)

0

Hitte en je gezondheid (2)

4. Waarom is overgewicht een probleem?
Een hogere Body Mass Index (BMI) leidt bij warm weer eerder tot problemen. Omdat het lichaamsoppervlak per kilo lichaamsgewicht kleiner is, is de mogelijkheid tot warmteverlies via de huid kleiner. Tegelijkertijd is de warmteproductie verhoogd omdat het meer moeite kost om het eigen lichaam te dragen en verplaatsen.
5. Waarom is hitte gevaarlijk voor jonge kinderen?
Vooral met zuigelingen is het oppassen geblazen in extreme hitte. Zuigelingen zijn nog niet in staat de temperatuur te reguleren en bovendien volledig afhankelijk van anderen. Er wordt op verschillende manieren de fout in gegaan. Denk aan oververhitting door te warm aankleden of onvoldoende schaduw, en ongevallen door open ramen. Bij oudere kinderen zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd gezondheidsrisico bij warme weersomstandigheden.
6. Waarom zijn mensen in een sociaal isolement een risicogroep?
Sociaal isolement en de daarmee vaak gepaard gaande psychische problemen en alcohol- en/of drugsverslaving kunnen leiden tot te weinig aandacht voor hitte of dorst. Daarnaast hebben dak- en thuislozen een groter risico om te weinig vocht binnen te krijgen door door een geringere beschikbaarheid van schoon drinkwater.
7. Hoe zit het met hitte en geneesmiddelengebruik?
Sommige medicijnen hebben bijwerkingen die bij hitte tot gezondheidsproblemen kunnen leiden.
Hartproblemen, hoge bloeddruk. Medicijnen tegen hartproblemen kunnen bij hitte de water- en zouthuishouding in het lichaam verstoren. Dat betekent kans op uitdroging, te weinig zweten en onwel worden. Een voorbeeld van deze middelen zijn plasmiddelen (diuretica). Plastabletten helpen normaal gesproken het vocht in het lichaam af te voeren door het uit te plassen. Bij hitte raakt de water- en zouthuishouding van het lichaam verstoord.
Stoelgang. Bij problemen met de stoelgang is het altijd belangrijk om voldoende te drinken. Bij diarree verlies je veel vocht en bij verstopping en het gebruik van laxeermiddelen is er kans op vochttekort.
Hersenaandoeningen, psychische aandoeningen. Medicijnen tegen de ziekte van Parkinson en middelen tegen een psychose kunnen het zweten en daarmee de warmteregulatie van het lichaam verminderen.
De hitte kan ook effecten hebben op de effectiviteit van een geneesmiddel. Het risico van onderdosering ontstaat door verval van de actieve stof in het geneesmiddel bij bewaren bij een hoge temperatuur. Maar het gebrek aan vocht in het lichaam kan juist weer overdosering tot gevolg hebben. Overleg met je apotheker over je medicijngebruik tijdens een hittegolf.
8. Hoe moet je medicijnen bewaren tijdens een hittegolf?
Lees altijd de bijsluiter voor het bewaaradvies. Staat er niets over beschreven, dan kun je het middel het beste bewaren in een droge kast waar het niet warmer wordt dan 25 graden Celsius. De badkamer is geen goede plek voor medicijnen: het is daar te vochtig.
Zorg dat de medicijnen zo kort mogelijk in de warmte zijn. Dus, als je meerdere inkopen moet doen, ga dan het laatst naar de apotheek en daarna direct naar huis. Laat medicijnen niet in een warme auto liggen. Als je onderweg bent, bewaar medicijnen dan niet in je broekzak, maar in een tas. Een koeltas kan nodig zijn voor medicijnen die in de koelkast bewaard moeten worden.
9. Wat kunnen de gezondheidseffecten van hitte zijn?
Huidaandoeningen zoals jeuk en blaasjesuitslag. Dit komt omdat bij een langdurige natte huid de afvoergangen van de zweetklieren verstopt raken.
Hittekramp (kramp in de spieren) ontstaat als het lichaam door zweten (ook als gevolg van inspanning) te veel zout verliest.
Hitte-uitputting door uitdroging. Dit gebeurt als er te veel vocht verloren gaat door zweten of andere oorzaken en niet voldoende aangevuld wordt. Te veel vochtverlies leidt tot een snelle hartslag, verminderde weerstand en slechtere concentratie.
Flauwvallen (hittesyncope) ontstaat wanneer er onvoldoende doorbloeding is naar de hersenen; flauwvallen is het gevolg. Het lichaam gebruikt immers te veel bloed om in de huid zweten mogelijk te maken. Dit gaat meestal gepaard met hoofdpijn, misselijkheid en diarree.
Hitteberoerte (zonnesteek) is het meest ernstig. Dit gebeurt als de inwendige temperatuur van het lichaam te hoog wordt. Bijbehorende verschijnselen zijn: rode en droge huid, krampen, stuiptrekkingen en verlies van bewustzijn. Hitteberoerte kan zelfs leiden tot sterfte. Vermoed je een zonnesteek, bel dan onmiddellijk een arts.

(bron: GGD Nederland)

0

Hitte en je gezondheid

Aanhoudend warm weer vormt een gezondheidsrisico voor sommige mensen. Met name ouderen, chronisch zieken en mensen met overgewicht krijgen gezondheidsproblemen door de hitte. Negen vragen over hitte en je gezondheid.

Hoe hoger de buitentemperatuur en hoe langer de hitteperiode, hoe meer mensen er last van hebben. Dat wordt versterkt door hoge temperaturen ’s nachts, waardoor mensen niet uitrusten. Lang aanhoudende hitte kan leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen, duizeligheid en hoofdpijn. Warmte kan ook huidproblemen geven zoals jeuk en uitslag. Door uitdroging kan kramp, misselijkheid, uitputting, flauwte en bewusteloosheid optreden.
1. Wanneer is warm te warm?
Wanneer de buitentemperatuur langdurig boven de 25 graden Celsius is, beginnen mensen last te krijgen van de hitte. Dat wordt erger wanneer er sprake is van een hoge luchtvochtigheid, veel zonnestraling, weinig wind. Ook het dragen van isolerende kleding en fysieke inspanning kunnen de klachten verergeren.

2. Wat zijn de risico’s voor ouderen?
Bij senioren (vanaf 75 jaar) wordt het dorstgevoel minder, het transpiratiesysteem functioneert minder goed, maar ook nieren, hart en longen werken minder. Daar komt bij dat veel ouderen te maken hebben met ziektes zoals hart- en longaandoeningen, ouderdomsdiabetes en dementie. Hierdoor hebben ze vaak conditionele en functionele beperkingen. Daarnaast zijn ze relatief vaker afhankelijk van anderen voor hun dagelijkse verzorging, waaronder eten en drinken. Ook eventuele medicijnen kunnen een nadelige invloed hebben op bijvoorbeeld de nierfunctie, het dorstgevoel en de regulatie van de lichaamstemperatuur.
3. Wat zijn de risico’s voor chronisch zieken?
Ook chronisch zieken hebben het moeilijker tijdens een periode van aanhoudende hitte. Het gaat dan vooral om mensen met hart- en vaatziekten, luchtwegaandoeningen en diabetes. De medicatie daarvoor kan nadelige invloed hebben op bijvoorbeeld de nierfunctie, dorstgevoel, alertheid en regulatie van de lichaamstemperatuur.

*bron: Gezondheidsnet

0

Rijbewijskeuring ‘s-Gravenzande

GOEDKOPE RIJBEWIJSKEURING SENIOREN IN ‘S GRAVENZANDE

‘S GRAVENZANDE – Senioren, chauffeurs met rijbewijs C/D/E en overige
automobilisten die voor verlenging van hun rijbewijs moeten worden gekeurd,
kunnen hiervoor terecht bij Goedkope Keuringen op 9 augustus, 13 september
en vervolgens eens per maand in het Wijkcentrum Vitis Welzijn Larix,
Larixstraat 4. Voor informatie en een afspraak belt u naar het landelijke
afsprakenbureau: 085 – 48 83 616. Zelf een datum reserveren kan via de
website: <https://www.goedkopekeuringen.nl/> www.goedkopekeuringen.nl.

Tarieven (incl. BTW): 75+ B/E en medisch € 40,00, C/D/E (ook voor code 95)
en Taxipas € 60,00.

Let op: Het is niet mogelijk rechtstreeks bij de locatie een afspraak te
maken.

Voordat u naar de keuring gaat dient er eerst een Gezondheidsverklaring
gekocht te worden en is verkrijgbaar bij de gemeente en via internet op
<http://mijn.cbr.nl/> mijn.cbr.nl (inloggen met DigiD).

U beantwoordt de vragen en stuurt de Gezondheidsverklaring naar het CBR. Het
kan een aantal weken duren voordat u de papieren die de arts moet invullen
thuisgestuurd krijgt van Het CBR (per post of via de mail).

De verwerking en beoordeling door het CBR kan meerdere maanden in beslag
nemen. Geadviseerd wordt om ruim van tevoren een afspraak te maken voor de
keuring. Ook inwoners uit omliggende gemeenten zijn van harte welkom.

(bron: Goedkopekeuringen.nl)

0

Zuinig omgaan met water

Zuiniger omgaan met water. Het is hard nodig door toenemend gebruik van drinkwater en neerslagtekort door het veranderende weer. Besparen op water hoeft niet moeilijk te zijn. Met onderstaande tips helpen we je om je leefstijl aan te passen.

1. Gebruik een waterton
Jaarlijks valt in Nederland 70-90 cm neerslag die je kunt gebruiken. Regenwater is gratis, zacht en bevat spoorelementen. Daarmee is het niet alleen heel gezond voor je planten, maar was je er ook je ramen of je auto streeploos mee! Voor je huisdieren is het prima drinkwater. Watertonnen zijn verkrijgbaar in verschillende soorten en maten dus voor ieder wat wils. DuurzaamThuis geeft je een mooi overzicht.
2. Tegels eruit, groen erin
Je tuin dicht tegelen is wellicht heel praktisch maar het heeft meer gevolgen dan je denkt. Door de hoeveelheid tegels en de snelle afvoer van regenwater naar ons riool, wordt minder energie omgezet in verdamping dan bijvoorbeeld op het platteland. De warmte wordt opgeslagen in materialen of gebouwen. Wist je dat het daardoor in steden zoals Rotterdam tot zeven graden warmer is dan in omringend buitengebied? Bij elke 10 procent extra betegeling stijgt de temperatuur met 0,2 graad. Als we de aarde willen afkoelen is het verwijderen van tegels dus een slim idee. We geven je graag tips over alternatieven voor straattegels.
3. Douche korter en zuiniger
Gemiddeld gebruikt een Nederlander per dag zo’n 120 liter schoon drinkwater. Hiervan wordt al 50 liter gebruikt voor het douchen. Door structureel vijf minuten te douchen in plaats van de gemiddelde tijd van negen minuten, bespaart een gemiddeld huishouden als snel 15.000 liter water. Daarnaast kun je in jouw douche een waterbesparende douchekop installeren. Gemiddeld verbruikt zo’n douchekop minder dan 7 liter water per minuut. Wil je testen of jouw douchekop waterbesparend is? In onze blog lees je hoe je dit aanpakt.
4. Plaats een olla in je tuin
Deze ongeglazuurde terracotta kruiken met deksel werden al eeuwen voor het begin van onze jaartelling gebruikt voor onder andere een slimme vorm van irrigatie. Je graaft ollas tot de nek in de grond tussen de planten en vult ze met water. Omdat de kruik op een lage temperatuur gebakken is, is hij poreus. Als de grond droog is, geeft een olla langzaam water af aan de grond eromheen. Als de grond vochtig is, blijft het water er in. Het voordeel: je planten hebben een voortdurend vochtige omgeving en kunnen dus gelijkmatig doorgroeien. In onze blog vertellen we hoe je zelf met ollas aan de slag kunt.
5. Besproei je tuin met mate
Besproei je planten alleen aan het begin of het einde van een warme dag om verdamping zoveel mogelijk te voorkomen. Sproei ook minder vaak. Je planten krijgen dan langere wortels en gaan zelf op zoek naar water. Ze nemen dan het grondwater beter op.
6. Laat de aarde rondom jouw planten met rust
Bij warm weer is het beter om de grond in jouw tuin zoveel mogelijk met rust te laten door niet te schoffelen. Hierdoor verdampt er minder water.
7. Zorg voor windafleiders op je balkon of in je tuin
Wind droogt de aarde extra uit dus door wat struiken te plaatsen of planten uit de wind te zetten blijft de grond langer vochtig.
8. Voorzie de grond van bescherming
Ga aan de slag met mulch, een laag organisch materiaal om de grond rondom planten koel en vochtig te houden. Gebruik hierbij reflecterende materialen zoals stro, hennep of vlasvezel. In plaats van mulch kun je ook kiezen voor kiezels of schelpen.
9. Slim met water in huis
Je groenten wassen, een eitje koken of je kinderen buiten in een badje laten spelen. Waar je dit water onder normale omstandigheden zonder al te veel nadenken door je gootsteen wegspoelt, kun je het ook hergebruiken voor je tuin of ander doeleinden. Alle beetjes helpen en zo ga jij slimmer om met water bij warm weer.
Schreeuw het van de daken!

(bron: Nudge)

  

0

Fietsen is gezond

Fietsen is gezond, dat is algemeen bekend. Maar hoe gezond is het nu werkelijk? Wist je bijvoorbeeld dat drie keer per week fietsen de kans op diabetes type 2 verkleint?

Fietsen motiveert en is makkelijk vol te houden
Vergeleken met veel andere sporten is fietsen veel minder belastend voor de spieren. Waar je bij veel andere sporten al snel last krijgt van spierpijn of blessures, treden dit soort verschijnselen bij fietsen minder snel op. Hierdoor is fietsen motiverender en gemakkelijker vol te houden dan bijvoorbeeld hardlopen.

Vetverbranding en conditie
Een half uur per dag fietsen is voldoende om de vetverbranding te stimuleren. Dit gebeurt niet alleen tijdens het fietsen, maar ook nog daarna: je bouwt namelijk spieren op, die op hun beurt ook in rust nog vet verbranden.
Daarnaast verbeter je met fietsen in een rustig en gezond tempo je conditie. Fijn voor de fietstochten, die je dus steeds langer kunt maken, maar ook voor je dagelijks leven.
Rust en ontspanning
Fietsen in een drukke stad is niet altijd even rustgevend, maar fietsen in de natuur en op het platteland daarentegen wel. Het verlaagt eventuele stress en tijdens het fietsen geniet je van het landschap en kun je je hoofd even helemaal leeg maken. Ook worden je hersenen getraind: fietsen maakt je scherper, helderder en zorgt voor een beter geheugen.
Fietsen en diabetes
Afvallen en een kleinere kans op diabetes type 2 worden vaak in één adem genoemd. En omdat je met fietsen vet verbrandt, is het dus geen wonder dat fietsen de kans op deze ziekte verkleint. Maar de effecten zijn met fietsen nog sterker. Het zorgt er namelijk ook voor dat je lichaam beter suiker uit je bloed kunt halen. Drie keer per week een half uurtje fietsen kan al verschil maken.
Een geweldig natuurlijk slaapmiddel
Door te bewegen, zul je doorgaans beter slapen. En omdat je in de frisse buitenlucht fietst, heeft fietsen een nog betere invloed op je nachtrust dan bijvoorbeeld sporten in de sportschool.
(Bron: PlusOnline/Contact Zutphen)

0

Hoeveel pensioen?

AOW, aanvullend pensioen en misschien nog wat eigen geld in de vorm van een lijfrente, maar hoeveel is dat bij elkaar als u stopt met werken?

Het pensioen bestaat uit drie verschillende delen: de AOW, het pensioen dat u via uw werkgever heeft opgebouwd en het pensioen dat u zelf heeft opgebouwd (bijvoorbeeld via banksparen of een lijfrente).

In principe bouwt iedere Nederlander gedurende zijn werkzame leven AOW op. Woont u echter in het buitenland, dan gebeurt dit niet: een periode in het buitenland heeft zodoende invloed op het bedrag van de AOW. De hoogte van de AOW-uitkering wordt afgeleid van het wettelijk minimumloon en de overheid past deze AOW-bedragen ieder halfjaar aan. Daarmee bent u er nog niet, want ook uw woonsituatie is van invloed op de hoogte van de AOW: woont u alleen, bent u een alleenstaande ouder, woont u samen en wat is de leeftijd van uw huisgenoten? Wanneer u met een DigiD inlogt op de website van de SVB, kunt u overigens ook een persoonlijk overzicht van uw AOW-opbouw aanvragen.

De hoogte van het werknemerspensioen

De meeste mensen sparen via de pensioenregeling van de werkgever ook voor hun pensioen. Via de pensioenregeling bouwt u pensioen op over uw salaris minus de zogeheten franchise. De franchise is een van de AOW afgeleid drempelbedrag waarmee pensioenregelingen rekening houden. Niet iedere pensioenregeling gebruikt dezelfde franchise, maar er is wel een wettelijk minimum. Uw salaris minus de franchise is de zogeheten pensioengrondslag.
Sinds 2015 is er een maximaal jaarsalaris waarover pensioen kan worden opgebouwd. Mensen die jaarlijks meer dan €100.000 verdienen, doen er daarom goed aan voor het salarisdeel boven dit bedrag zelf voor extra pensioen te zorgen. Let hierbij op: dit bedrag geldt ook voor iemand die als parttimer minder verdient, maar als fulltimer wél aan dit bedrag zou komen.
Voor de opbouw van het pensioen gelden gunstige belastingregels: over het geld dat u zelf inlegt, betaalt u geen belasting terwijl ook de werkgever over het door hem betaalde deel geen belasting is verschuldigd. Zodra u daadwerkelijk pensioen krijgt uitgekeerd, betaalt u wel belasting, maar tegen een laag tarief. Uit voorgaande volgt dat de hoogte van het pensioen dat iemand via de werkgever opbouwt afhankelijk is van de pensioenregeling van de werkgever. Op de website www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u nagaan hoeveel pensioen u tot nu toe via uw werkgever(s) heeft opgebouwd.
De hoogte van mijn eigen pensioen
Voor wat betreft de hoogte van het door uzelf opgebouwde pensioen – het pensioen dat u via bijvoorbeeld banksparen of lijfrentepolissen spaart – geldt dat u zelf degene bent die inzicht heeft in wat u opbouwt. U kunt eventueel natuurlijk ook informeren bij uw financiële tussenpersoon.
(Bronnen: Autoriteit Financiële Markten, Belastingdienst, Rijksoverheid, Pensioenkijker, NIBUD, Sociale Verzekeringsbank)

0

Westland-onwaardige peukenbelt

Het busstation in hartje Naaldwijk gaat eind augustus de nieuwe EBS-bussen (Israël) ontvangen. Enkele gelede bussen (14,5 meter lang) zullen zelfs op elektriciteit rijden. Hopelijk kan de openingsrit via Naaldwijk plaatsvinden vanuit een kraakhelder busstation. Op dit moment is het overstapplateau  te vies om aan te pakken, met name door nicotineus zwerfafval en gerelateerde ongerechtigheden. Voor het kuisen van ‘de tent’ is schijnbaar geen OV-soe begroot!

(Seniorenraad Westland, commissie ‘Mobiliteit en vervoer’)

 

 

 

 

0

Feiten en fabels over VET

Rolletjes, love handles, zwembandjes: we zijn doorgaans niet blij met onze buikjes. Toch is vet een slim orgaan met veel nut voor ons lichaam. Tijd dus voor een herwaardering, vindt dr. Mariëtte Boon.

1. Vet is een passief hoopje blubber
FABEL: Dat was inderdaad lange tijd zoals we naar vet keken. De ‘vetcel’ zou een opslagplaats zijn voor vet, dat daar gewoon lag te liggen. En dat samen met de andere vetcellen ons lichaam verpakte in een behaaglijk warm laagje, en onze organen beschermde tegen stoten. “Maar in de jaren negentig kwamen we erachter dat het heel anders zit”, vertelt arts Mariëtte Boon. “Vet bleek een orgaan dat hormonen kan maken, en ontstekingsstofjes. Met zelfs zo’n grote invloed dat we het ook wel een ‘dirigent’ noemen. Onze vetcellen sturen namelijk opdrachten naar praktisch alle andere organen in het lichaam, waaronder de hersenen. Dat maakt het eenbelangrijkorgaan, in plaats van een passief hoopje blubber.”
2. Je vet stuurt je eetlust
FEIT: Hoeveel honger we hebben, of we ons verzadigd voelen: die dingen worden in de hersenen gestuurd door de hypothalamus. “Dat gebiedje is de verkeersregelaar van ons brein”, zegt Boon.­ “Het beïnvloedt allerlei belangrijke processen in het lichaam. Hoe? Met behulp van de boodschappen die onderandere ons vet naar de hersenen stuurt!” Vet maakt het hormoon leptine aan, dat de hersenen laat weten hoeveel vet er nog ligt opgeslagen. Wordt het minder, dan krijgen we honger. Is de vetvoorraad aangevuld, dan geeft leptine het signaal van verzadiging door. “Helaas kan dat hormoon ontregeld raken”, legt Boon uit. “Hoe meer vet, hoe meer leptine je aanmaakt. Bij mensen die obesitas hebben, is de leptine-hormoonspiegel zo hoog dat de ontvangers van dat stofje een beetje ongevoelig kunnen worden. Het verzadigingssignaal wordt dan minder goed doorgegeven. Dan blijf je meer eten, krijg je meer vet en nog meer leptine… Een vicieuze cirkel.”

3. Je genenbepalen hoeveel vet je ontwikkelt
FEIT: Mariëtte Boon: “Voor de meeste mensen is het hartstikke logisch dat in de genen al vastligt hoe lang je wordt. Maar gaat het om de vraag hoeveel vet je ontwikkelt, dan wijzen mensen al snel met het vingertje: ‘Je moet gewoon gezonder eten en meer bewegen.’ Terwijl voor die vetontwikkeling net zo hard geldt: je krijgt het mee in de genen.” Voor een groot deel althans: 60 procent van de variatie in je lichaamsgewicht wordt bepaald door het genenpakket dat je meekrijgt, legt de arts uit. “Hoe snel je verzadigd raakt, hoe makkelijk je toegeeft aan ver­leiding, welk beloningssignaal je hersenen afgeven als je iets lekkers ziet: het is allemaal erfelijk. Net als de vraag hoe beweeglijk je bent. Sommige mensen zitten onbewust de hele dag te friemelen en te wiebelen. Dat zogenoemde fidgetting zorgt voor een snellere verbranding.”
Als je twee mensen een chocoladereep voorlegt, dan kan het dus prima zo zijn dat de een na een blokje genoeg heeft en de ander makkelijk die hele reep op kan. Niet omdat de tweede een onbeheerst type is; de eerste heeft, vanwege zijn aanleg, überhaupt geen zelfbeheersing nodig om na dat ene blokje te stoppen. Terwijl de hersenstofjes van de ander heel andere boodschappen doorgeven. “Dat is dus een heel oneerlijke strijd”, aldus Boon. “Het is veel te makkelijk om te zeggen dat er ‘gewoon een beetje wilskracht’ voor nodig is om lekker eten te weerstaan.”
4. Vet is slecht
FABEL: Van buikvet weten we het wel: dat is inderdaad vet waar we niet te veel van willen hebben. Boon: “Buikvet kan namelijk grote hoeveelheden ontstekingsstofjes maken. Veel buikvet kan de hormoonbalans in het vet ook verstoren, en dat kan samen met die ontstekingsstofjes bijdragen aan de ontwikkeling van suikerziekte, depressie en zelfs kanker.” Maar er is ook goed vet: bruin vet. Bruin vet zit verstopt diep in je nek en rondom je grote bloedvaten. Dit vet is een soort verbrandingsmotortje dat je altijd bij je hebt. Bruin vet verbrandt letterlijk vetten tot warmte. “We wisten al heel lang dat baby’s bruin vet hebben”, licht Boon toe. “Pasgeborenen gebruiken bruin vet als kachel, om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. Tien jaar geleden bleek dat we ook op volwassen leeftijd nog over actief bruin vet beschikken. Hoe meer je ervan hebt, hoe sneller je stofwisseling zou kunnen gaan. Helaas hebben we er maar een klein beetje van – gemiddeld 300 gram – en verdwijnt het met het ouder worden.”
5. Je kunt ‘goed’ vet kweken
FEIT: En dat is het goede nieuws! “Uit onderzoek blijkt dat kou helpt om meer bruin vet te kweken”, zegt Boon. Zij doet onderzoek naar bruin vet en legt uit hoe de hersenen dit vet besturen. “Als het koud wordt, geeft het brein het signaal dat de kachel aan moet. Je gaat dan meer van de vetten verbranden waar je vanaf wilt. Hoe langer of vaker we in de kou zijn, hoe meer bruin vet we aanmaken. En hoe meer ongewenst vet we dus weer verbranden.” Wat je zelf kunt doen om meer bruin vet te kweken: koud douchen, buiten sporten, in de zee zwemmen, de kachel lager zetten. Ook het eten van hete pepers activeert het bruin vet, stelt Boon. En uit onderzoek met muizen blijkt dat bepaalde stofjes in groene thee zorgen voor de ontwikkeling van bruin vet. “Er wordt ook onderzoek gedaan naar geneesmiddelen die helpen meer bruin vet te kweken.”
6. Bij stress verbrand je vet
FABEL: Nee, bij de meeste mensen maakt stress juist dik. Op zich is met een beetje stress niks mis. Het helpt mensen op scherp te staan en goed te presteren. Maar de langdurige stress waaronder steeds meer mensen gebukt gaan, is op allerlei manieren schadelijk voor ons lichaam. Want wie gespannen is, maakt het stresshormoon cortisol aan. En cortisol zorgt voor ‘snacktrek’: meer behoefte aan hoogcalorische voeding. Én het zorgt voor meer buikvet, het schadelijke vet. Op die manier kan langdurige stress op lange termijn dikker maken.
Het vervelende is: cortisol zit ook in bepaalde geneesmiddelen. “In de vorm van corticosteroïden treffen we het aan in prednison, hormoonzalf tegen eczeem, bepaalde astmapuffers. Er zijn studies die suggereren dat corticosteroïden ook bij smeersels in je bloedbaan komen. En zo mogelijk invloed hebben op de eetlust en vetontwikkeling. Best alarmerend, want op dit moment gebruikt 10 procent van de mensen zo’n middel. Dat betekent niet dat je deze middelen dan maar nooit moet gebruiken, maar gebruik ze wel verstandig!”
7. Hoe minder vet, hoe beter
FABEL: Door onze obsessie met eten, vet en overgewicht denken veel mensen: hoe dunner, hoe beter. Dat klopt niet helemaal, vertelt Mariëtte Boon. “Als je weinig vet hebt, maak je weinig van het hormoon leptine aan (zie ook punt 2). Leptine is niet alleen belangrijk voor je honger- en verzadigingsgevoel; het is ook nodig voor het op gang brengen van de puberteit en vruchtbaarheid. Kinderen die weinig vet hebben, komen later in de puberteit. En volwassen vrouwen die te weinig vet hebben, bijvoorbeeld omdat ze extreem veel sporten of de eetstoornis anorexia hebben, stoppen op een bepaald moment met menstrueren. Een logische reactie van het lichaam: er is vet nodig om een zwangerschap goed tot ontwikkeling te laten komen en een vrucht te kunnen dragen. Een Amerikaanse wetenschapper heeft berekend dat je vetpercentage minstens 17 procent moet zijn om regelmatig te blijven menstrueren.” Daarnaast zorgt een gezonde hoeveelheid leptine ervoor dat de ontstekingscellen in ons bloed goed functioneren. Wie te weinig vet heeft, ontwikkelt vaker infecties. Mensen die een zeer zeldzame ziekte hebben waarbij er geen leptine wordt aangemaakt, sterven soms aan bloedvergiftiging. “En heel ernstige anorexiapatiënten verliezen we ook weleens aan een ‘simpele’ longontsteking”, vertelt Boon. “Onder meer vanwege het gebrek aan leptine is hun lichaam niet in staat te vechten tegen indringers.”
8. Geslachtshormonen beïnvloeden je vet
FEIT: Na de overgang daalt het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen. Dat hormoon draagt normaal gesproken bij aan het verbranden van vet.Omdat er minder oestrogeen is, gaat die verbranding trager na de overgang. Ook is er in deze faserelatief meer testosteron. Die twee zaken zorgen ervoor dat vrouwen meer buikvet krijgen na de overgang. Bij mannen is het juist andersom. Bij mannen zorgt veel testosteron voor meer spiermassa en minder buikvet. Maar met het stijgen der jaren neemt bij hen de hoeveelheid testosteron af. En die daling zorgt er bij mannen juist voor dat ze een buikje krijgen. Kortom, als het gaat om een gezonde vetverdeling is veel testosteron gunstig voor mannen, maar ongunstig voor vrouwen. Wat valt er te doen tegen buikvet? Boon: “Meer bewegen is een van de meest effectieve manieren om ervan af te komen. Fietsen en wandelen helpt al, maar krachttraining, ook als je ouder wordt, maakt meer spieren aan. En daardoor blijf je dag en nacht meer verbranden.”
9. Van te weinig slaap krijg je zin in snacks
FEIT: Een slaaptekort geeft inderdaad trek. Niet zomaar, maar echt in hoogcalorische voeding. Een reep chocola of een frikandel gaat er makkelijker in als je de nacht ervoor te weinig hebt geslapen. Uit onderzoek is gebleken dat al na één nacht van minder dan vijf uur slaap een verstoring van het hongerhormoon optreedt. Op de langere duur kun je overgewicht krijgen doorchronisch slaaptekort. Maar er is ook goed nieuws. Onderzoek naar mensen die het advies kregen 1,5 uur per nacht langer te slapen, liet het omgekeerde zien. Zij maakten gezondere voedselkeuzes en aten minder suikers.
10. Hoe meer vet je hebt, hoe moeilijker je ervan afkomt
FEIT: Ieder mens heeft een individueel setpoint: een gewicht waarop het lichaam graag wil blijven. Wie wat overgewicht heeft, kan daar nog prima naar terug. Maar wordt het lichaam extreem uitgerekt, zoals bij obesitas, dan is de hormoonhuishouding zo verstoord dat het erg moeilijk wordt om terug te keren naar dat oorspronkelijke setpoint.

0