Was je handen … met zeep: het werkt!

De daadwerkelijke origine van zeep is onbekend, maar het eerste bewijs van zeep is een bijna 5.000 jaar oude kleicilinder met een zeepachtige substantie en een ruim 4.000 jaar oud Babylonisch kleitablet met de beschrijving van een zeepachtige substantie.

Zeep 

Afbeelding

bestaat uit vrij lange moleculen met een polaire kop en een apolaire staart. De polaire kop is hydrofiel (wateroplosbaar) en de apolaire staart hydrofoob (waterafstotend). Door deze structuur zullen de zeepmoleculen in water micellen vormen. In deze micellen zitten meerdere zeepmoleculen bij elkaar, met de apolaire staarten aan de binnenkant van de micel, afgeschermd van het water, en de hydrofiele kop aan de buitenkant. Zodoende ontstaan dus wateroplosbare deeltjes die aan de binnenkant waterafstotend zijn. Deze waterafstotende binnenkant is echter prima geschikt om niet-wateroplosbare stoffen zoals vet of olie in op te nemen. Met zeep en water kan je dus goed vet/olie verwijderen, waar dat met alleen water niet lukt.

Coronavirussen, H.I.V., de virussen die hepatitis B & C, herpes, ebola, zika, dengue veroorzaken en tal van bacteriën die zich richten op darmen en luchtwegen, hebben een membraan van lipiden. Deze lipiden lijken erg op zeepmoleculen en vormen een dubbele laag als buitenkant van het virus. De hydrofiele koppen aan de binnen- en buitenkant van het membraan en de hydrofobe staarten aan de binnenkant om de dubbele laag bij elkaar te houden.

Wanneer je je handen wast met water en zeep wordt de chemische verbinding die het vuil en de micro-organismen aangaan met de ondergrond waarop ze zich hechten (je huid) verstoord, hierdoor komen ze los en kunnen ze omringd worden met zeepmoleculen. Daarnaast proberen de hydrofobe staarten van de vrij zwevende zeepmoleculen water te ontwijken. Hierdoor vinden ze hydrofobe staarten van de lipiden in het membraan van het virus (of de bacterie) waaraan ze binden waardoor deze membranen uit elkaar vallen. De losse onderdelen waarin het virus uit elkaar valt zijn wateroplosbaar of worden ook weer omringd met zeepmoleculen en uiteindelijk spoel je met zeep, schuim en water dus alles weg het afvoerputje in.

Desinfecterende gels (met minimaal 60% alcohol) werken vergelijkbaar, maar minder goed omdat er minder geschrobd wordt als met zeep en omdat er niks wordt weggespoeld. In afwezigheid van zeep en water natuurlijk wel het beste alternatief.

RIVM heeft, natuurlijk, instructies voor het goed wassen van je handen: https://www.rivm.nl/hygiene/handen-wassen

Mocht je een volgende keer overwegen om je handen niet te wassen: Het leven van anderen ligt letterlijk in jouw handen.

Via: KIJK MagazineNew York Times & Wikipedia

0